Το φάσμα του αυτισμού, ένας ιδιαίτερος κόσμος

Συμπτωματολογία

Βασικά συμπτώματα που παρουσιάζουν τα παιδιά με αυτισμό είναι δυσκολίες στην επικοινωνία, στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Επίσης παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς και έντονη εστίαση προσοχής σε ιδιαίτερα/παράξενα ενδιαφέροντα. Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται στην πρώιμη παιδική ηλικία, στον βαθμό που να περιορίζουν και να βλάπτουν την καθημερινή λειτουργικότητα του παιδιού.

Λεκτική επικοινωνία

Τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού έχουν δυσκολίες στην ερμηνεία τόσο της λεκτικής όσο και της μη λεκτικής γλώσσας, όπως οι χειρονομίες ή ο τόνος της φωνής. Πολλά παιδιά έχουν κυρίως κυριολεκτική κατανόηση της γλώσσας και πιστεύουν ότι οι άνθρωποι πάντα εννοούν ακριβώς αυτό που λένε.

Μπορεί να είναι δύσκολο να χρησιμοποιήσουν ή να καταλάβουν:

– εκφράσεις του προσώπου

– τον τόνο της φωνής

– αστεία, σαρκασμό και μεταφορές.

Ορισμένα παιδιά μπορεί να μη μιλάνε ή να έχουν αρκετά περιορισμένη ομιλία. Συχνά θα καταλάβουν περισσότερα για όσα λένε οι άλλοι απ ‘ ό,τι είναι σε θέση να εκφράσουν τα ίδια και δυσκολεύονται πολύ με τις αφηρημένες έννοιες. Τα παιδιά με αυτισμό προτιμούν να χρησιμοποιούν εναλλακτικά μέσα επικοινωνίας, όπως η νοηματική γλώσσα ή τα οπτικά σύμβολα. Μερικά μάλιστα μπορούν να επικοινωνούν πολύ αποτελεσματικά και χωρίς τον λόγο.

Άλλα πάλι παιδιά έχουν καλές γλωσσικές δεξιότητες αλλά συχνά εξακολουθούν να δυσκολεύονται να κατανοήσουν τις προσδοκίες των άλλων μέσα στις συνομιλίες. Συχνά επίσης επαναλαμβάνουν αυτό που ο άλλος έχει μόλις πει (ηχολαλία) ή μιλάνε εκτενώς για τα δικά τους ενδιαφέροντα.

Βοηθά όταν ο συνομιλιτής απευθύνεται στο αυτιστικό παιδί με μικρές προτάσεις, σαφείς εντολές και όταν τους δίνεται χρόνος για να επεξεργαστούν ό,τι έχουν ακούσει.

Κοινωνική αλληλεπίδραση

Τα αυτιστικά παιδιά φαίνεται να δυσκολεύονται να «διαβάζουν» τους άλλους ανθρώπους δηλαδή να αναγνωρίζουν ή να κατανοούν τα συναισθήματα και τις προθέσεις των άλλων καθώς και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους. Για αυτόν τον λόγο είναι πολύ δύσκολο για αυτά να περιηγηθούν και να αλληλεπιδράσουν μέσα στον κοινωνικό κόσμο.

• Μπορεί να αναζητούν μοναχικότητα όταν νιώσουν πίεση από τους άλλους ανθρώπους.
• Καμιά φορά φαίνεται να συμπεριφέρονται «παράξενα» ή με τρόπο που θεωρείται κοινωνικά ανάρμοστος.
• Δυσκολεύονται να σχηματίσουν φιλίες. Πολλά παιδιά μπορεί να θέλουν να αλληλεπιδράσουν με τον περίγυρο και να κάνουν φίλους, αλλά δε γνωρίζουν πώς να το κάνουν.

Επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς

Ο κόσμος μπορεί να τους φαίνεται ένα πολύ απρόβλεπτο και συγκεχυμένο μέρος και για αυτό συχνά προτιμούν να έχουν μια καθημερινή ρουτίνα, ώστε να γνωρίζουν τι θα συμβεί καθημερινά. Οποιαδήποτε αλλαγή προκαλεί ένταση και συναισθηματικές αντιδράσεις. Η χρήση κανόνων τους είναι πολύ σημαντική. Μπορεί να είναι δύσκολο για ένα παιδί στο φάσμα του αυτισμού να υιοθετήσει μια διαφορετική προσέγγιση σε κάτι που έχει διδαχθεί να το κάνει με συγκεκριμένο τρόπο. Δε νιώθουν άνετα με την ιδέα της αλλαγής όμως μπορεί να τη διαχειριστούν καλύτερα εάν προετοιμαστούν εκ των προτέρων. Επίσης μπορεί να εμφανίζουν στερεοτυπικές κινήσεις όπως κούνημα μπροστά πίσω, πετάρισμα των χεριών ή άλλες κινήσεις.

Παράξενα ενδιαφέροντα/χρήση αντικειμένων

Πολλά παιδιά με αυτισμό έχουν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και εστιάζουν την προσοχή τους σε αυτά. Χρησιμοποιούν τα αντικείμενα με ασυνήθιστο τρόπο (π.χ. δεν παίζουν με το τρενάκι αλλά γυρίζουν επαναλαμβανόμενα τις ρόδες του) και παρουσιάζουν εμμονές και ασυνήθιστη προσκόλληση σε ορισμένα αντικείμενα.

Αισθητηριακή ευαισθησία

Τα παιδιά στο φάσμα μπορεί επίσης να αισθανθούν υπερευαισθησία ή υπο-ευαισθησία στους ήχους, την αφή, τις γεύσεις, τις μυρωδιές, το φως, τα χρώματα, τις θερμοκρασίες ή τον πόνο. Για παράδειγμα, μπορεί να ακούν ορισμένους ήχους τους οποίους οι άλλοι άνθρωποι αγνοούν ή αποκλείουν ως πάρα πολύ δυνατούς ή να τους αποσπούν την προσοχή. Αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονο άγχος ή ακόμα και σωματικό πόνο. Από την άλλη μπορεί να τους αρέσουν, να τα ηρεμούν πολύχρωμα φώτα ή αντικείμενα που στριφογυρίζουν.

Πηγή: http://www.athinodromio.gr/το-φάσμα-του-αυτισμού-ένας-ιδιαίτερο/#.YHmz5saB161/